اظهارنامه مالیات اجاره املاک ۱۴۰۴ آموزش ارسال اظهارنامه؛ راهنمای کامل، نکات مهم و کاربردها

در این مقاله، موضوع «اظهارنامه مالیات اجاره املاک ۱۴۰۴؛ آموزش ارسال اظهارنامه» به‌صورت مرحله‌ای و کاربردی بررسی می‌شود.

اظهارنامه مالیات اجاره املاک ۱۴۰۴؛ آموزش ارسال اظهارنامه همه اشخاصی که از اجاره املاک درآمد کسب می‌کنند، باید اظهارنامه اجاره املاک را تکمیل و برای سازمان امور مالیاتی ارسال کنند. مالیات بر درآمد اجاره مربوط به صاحبان املاک است و ارتباطی با مستاجر ندارد و تنها کسانی که ملک خود را اجاره داده‌اند و از آن درآمد دارند، باید برای اظهارنامه مالیاتی مستغلات اقدام کنند. در این مقاله از محاسبان، نحوه ارسال اظهارنامه مالیات اجاره املاک، مشمولین ارسال این نوع اظهارنامه، مهلت ارسال، سامانه اظهارنامه مستغلات و جریمه و معافیت‌های آن را بررسی ‌می‌کنیم.

در قانون مالیات‌های مستقیم، مشخص شده است که چه کسانی باید اظهارنامه مالیات اجاره املاک را ارائه دهند. بر اساس ماده‌های ۵۲ و ۵۷ این قانون، وظیفه ارسال این اظهارنامه بر عهده اشخاص حقیقی و حقوقی است که درآمد حاصل از واگذاری حقوق مربوط به املاک در داخل ایران را دارند. این اشخاص پس از کسر معافیت‌های مقرر در قانون، ملزم به پرداخت مالیات بر درآمد اجاره املاک هستند.

مطابق با ماده ۵۲ قانون مالیات‌های مستقیم، هر فرد حقیقی یا حقوقی که درآمدی از اجاره املاک در ایران کسب می‌کند، باید اظهارنامه مالیاتی مربوط به این درآمد را تنظیم و ارسال کند. این شامل تمامی اشخاص حقیقی و حقوقی می‌شود که در ایران ملکی را اجاره داده و درآمدی از آن کسب می‌کنند.

نکته: درآمدهای حاصل از واگذاری حقوق مربوط به املاک در داخل ایران، مشمول مالیات بر درآمد اجاره هستند و باید در اظهارنامه مالیاتی ذکر شوند.

در مورد اشخاص حقیقی که تنها درآمدشان از اجاره املاک است و درآمد دیگری ندارند، بر اساس ماده ۵۷ قانون مالیات‌های مستقیم، معافیت‌هایی در نظر گرفته شده است. میزان این معافیت‌ها و شرایط مربوط به آن‌ها باید در قوانین مربوطه بررسی شود.

معافیت ماده ۸۴ قانون مالیات‌های مستقیم و فرآیند ارسال اظهارنامه اجاره املاک

در قانون مالیات‌های مستقیم، معافیت مربوط به ماده ۸۴ در نظر گرفته شده است که سقف آن هر سال در قانون بودجه مشخص می‌شود. بر اساس قانون بودجه سال ۱۴۰۴، سقف معافیت مالیاتی برای افراد مشمول ماده ۵۷، معادل ۲٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال است. برای بهره‌مندی از این معافیت و سایر تسهیلات و مشوق‌های مالیاتی، لازم است اظهارنامه مالیات اجاره املاک در مهلت مقرر از سوی سازمان مالیاتی تکمیل و ارسال شود.

سازمان امور مالیاتی سامانه‌ای را برای تسهیل فرآیند ارسال اظهارنامه اجاره املاک راه‌اندازی کرده است که در آن می‌توان اظهارنامه‌های مربوط به مستغلات را ارسال کرد. آدرس این سامانه estr.tax.gov.ir است. در ادامه، مراحل ارسال اظهارنامه اجاره املاک از طریق این سامانه توضیح داده می‌شود.

توجه: در سال ۱۴۰۵، سامانه ارسال اظهارنامه اجاره املاک همانند سایر اظهارنامه‌های مالیاتی، درگاه است.

نحوه پر کردن اظهارنامه مالیاتی اجاره املاک در سال ۱۴۰۴ (که در سال ۱۴۰۵ انجام می‌شود) به شرح زیر است:

1. ورود به سامانه اظهارنامه مالیاتی اجاره املاک
2. تکمیل مشخصات هویتی اجاره‌دهنده (موجر)
3. محاسبه مالیات بر درآمد اجاره قابل پرداخت
4. ثبت مشخصات تهیه‌کننده اظهارنامه
5. ثبت نهایی اظهارنامه مالیاتی اجاره املاک

مراحل ارسال اظهارنامه اجاره املاک

• ورود به درگاه ملی خدمات: ابتدا وارد درگاه ملی خدمات سازمان امور مالیاتی شوید.

مراحل ثبت و ورود به سامانه مالیاتی برای اظهارنامه اجاره املاک

برای ثبت و ارسال اظهارنامه مالیاتی مربوط به اجاره املاک، ابتدا باید وارد سامانه مالیاتی به آدرس my.tax.gov.ir شوید. در صورتی که قبلاً در این سامانه ثبت‌نام نکرده‌اید، لازم است ابتدا در سامانه مایتکس ثبت‌نام کنید و نام کاربری و رمز عبور دریافت نمایید.

برای ورود به صفحه اظهارنامه، دو مسیر وجود دارد:

• انتخاب گزینه «دریافت الکترونیکی اظهارنامه مالیات بر درآمد املاک اجاری»
• از منوی داشبورد مالیاتی، گزینه «اظهارنامه‌ها و منابع مالیاتی» را انتخاب کرده، سپس بر روی «مستغلات استیجاری» کلیک کنید و دکمه «ورود به اظهارنامه مستغلات استیجاری» را بزنید.

پس از ورود به بخش مربوطه، باید بر روی گزینه «ثبت اظهارنامه جدید» کلیک کنید و اطلاعات مربوط به سال عملکرد ۱۴۰۴ را وارد نمایید.

در مرحله بعد، باید اطلاعات زیر را تکمیل کنید:

توجه: در این مرحله، باید جداول مربوط به معافیت‌ها و درآمدها را تکمیل کنید. همچنین، باید به سوالات مربوط به وضعیت درآمد اجاره و شرایط مالیاتی پاسخ دهید. پاسخ‌های شما تعیین می‌کند که کدام بخش‌های اظهارنامه برای شما فعال شود. بنابراین، لازم است پاسخ‌ها را با دقت و مطالعه کامل ارائه دهید.

بر اساس پاسخ‌های وارد شده در جدول اطلاعات اختصاصی، ممکن است جداول دیگری برای تکمیل فعال شوند، که باید در صورت وجود، اطلاعات مربوطه را وارد کنید.

در نهایت، باید مشخصات املاک اجاره‌ای که در سال عملکرد درآمد از آن‌ها کسب کرده‌اید، ثبت شود.

ثبت و مدیریت املاک در سامانه مالیاتی

نکته: استفاده از گزینه «افزودن ملک از سوابق مودی» در صورت وجود ملک قبلاً ثبت شده، زمان ثبت اطلاعات را کاهش می‌دهد و از بروز خطا جلوگیری می‌کند.

معافیت متراژ برای املاک مسکونی

در مورد املاک مسکونی، بخشی از متراژ ملک از مالیات معاف است. میزان این معافیت بر اساس محل قرارگیری ملک تعیین می‌شود. برای بهره‌مندی از این معافیت، باید متراژ مربوطه را در بخش «متراژ معاف» در سامانه ثبت کنید.

پس از ثبت مشخصات ملک، نوبت به وارد کردن اطلاعات قرارداد اجاره می‌رسد. در بخش «عملیات»، گزینه «قراردادها» را انتخاب کرده و اطلاعات زیر را وارد نمایید:

• تاریخ شروع و پایان قرارداد باید مطابق با اجاره‌نامه باشد.
• سامانه به‌صورت خودکار، تنها مدت زمان قرارداد که در سال عملکرد قرار دارد، در محاسبات مالیاتی لحاظ می‌کند.
• اطلاعات قرارداد در صورت نیاز قابل ویرایش است.

پس از وارد کردن اطلاعات مربوط به موجر، مستأجر، ملک و قرارداد، با کلیک بر روی گزینه «محاسبه»، سامانه به صورت خودکار درآمد مشمول مالیات و مالیات قابل پرداخت برای هر ملک را محاسبه می‌کند. در این مرحله، تنها چند فیلد به صورت خودکار پر می‌شود و نیاز به وارد کردن اطلاعات اضافی نیست.

مراحل و نکات ثبت نهایی اظهارنامه مالیاتی املاک

پس از وارد کردن تمامی اطلاعات، باید مشخص کنید که اظهارنامه توسط چه فردی تهیه شده است. پس از بررسی و اطمینان از صحت داده‌ها، می‌توانید اقدام به ثبت نهایی اظهارنامه کنید. در صورت موفقیت در ثبت، کد رهگیری برای شما صادر خواهد شد. پس از آن، امکان صدور و پرداخت قبض مالیاتی فراهم می‌شود. برای مشاهده و چاپ قبض، می‌توانید از بخش «لیست قبوض» در بالای سامانه استفاده کنید.

روش‌های پرداخت مالیات عبارتند از:

• پرداخت اینترنتی از طریق درگاه payments.tax.gov.ir
• پرداخت از طریق دستگاه‌های کارتخوان (پوز) در ادارات مالیاتی
• پرداخت از طریق تمامی بانک‌ها با ثبت شناسه واریز ۳۰ رقمی (ساتنا یا پایا)
• پرداخت از طریق خودپردازهای بانک ملی در بخش «پرداخت قبوض و سایر پرداخت‌ها»

توجه: مهلت ارسال اظهارنامه املاک و مستغلات هر سال تا پایان تیرماه است. متقاضیان باید تا پایان این زمان به سامانه ثبت‌نام اظهارنامه مالیاتی مراجعه و نسبت به ثبت‌نام اقدام کنند. در صورت عدم تکمیل فرم در زمان مقرر، مشمول جریمه خواهند شد.

املاک و مستغلاتی که از ارسال اظهارنامه معاف هستند، طبق تبصره ۱۱ ماده ۵۳ قانون، مشمول این الزام نمی‌باشند.

قوانین مربوط به معافیت‌ها و جریمه‌های مالیاتی املاک

بر اساس قانون مالیات‌های مستقیم، املاکی که مورد سکونت پدر، مادر، همسر، فرزند، اجداد یا افراد تحت تکفل مالک قرار دارند، مشمول معافیت مالیاتی هستند. همچنین، املاک مورد اجاره در تهران تا مساحت ۱۵۰ مترمربع و در سایر مناطق تا ۲۰۰ مترمربع، در صورت مالکیت توسط مالکان مجتمع‌های مسکونی با بیش از سه واحد استیجاری که بر اساس الگوی مصرف مسکن و اعلام وزارت مسکن و شهرسازی ساخته شده یا می‌شوند، در طول مدت اجاره از پرداخت ۱۰۰٪ مالیات بر درآمد املاک اجاری معاف هستند.

در صورتی که مالک هیچ درآمدی غیر از اجاره ملک خود نداشته باشد، تا میزان معافیت مالیاتی که هر ساله اعلام می‌شود، از پرداخت مالیات معاف است. سقف و کف معافیت مالیاتی توسط سازمان امور مالیاتی اعلام می‌گردد.

توجه: برای اطلاعات بیشتر در مورد مالیات املاک و مستغلات، می‌توانید به منابع مربوطه مراجعه کنید.

جرایم عدم ارسال اظهارنامه مالیاتی املاک و مستغلات

مطابق با مواد ۱۹۲ و ۱۹۹ قانون مالیات‌های مستقیم، در صورت عدم تسلیم اظهارنامه املاک و مستغلات در زمان مقرر، جریمه‌های زیر اعمال می‌شود:

• برای مودیان حقوقی: معادل ۳۰٪ مالیات غیرقابل بخشش
• برای سایر مودیان: معادل ۱۰٪ مالیات متعلق

جریمه‌های مربوط به عدم پرداخت مالیات

در صورت عدم پرداخت مالیات، جریمه‌ای معادل ۲.۵٪ مالیات تعلق‌گرفته به ازای هر ماه تاخیر از تاریخ سررسید پرداخت اعمال می‌شود.

خلاف واقعیت در اظهارنامه

در صورت ارائه اطلاعات نادرست یا خلاف واقع در اظهارنامه، جریمه‌ای معادل یک برابر مالیات پرداخت‌نشده تعیین می‌شود.

جزئیات مربوط به اظهارنامه مالیات املاک و مستغلات

در این بخش، به سوالات و نکات مهم مرتبط با اظهارنامه مالیاتی املاک و مستغلات پرداخته شده است. در ادامه، موارد مهم و نکات کلیدی ذکر شده است.

• گزارش درآمد املاک مشترک: در صورت مالکیت چند نفر بر یک ملک، تکمیل یک اظهارنامه مشترک کافی نیست. هر مالک باید به نسبت سهم خود از زیربنا و اجاره دریافتی، اظهارنامه جداگانه‌ای را به صورت انفرادی تکمیل و ارسال کند.
• وظیفه ارسال اظهارنامه در صورت وجود مستأجر حقوقی: در هر حالت، چه مستأجر حقیقی و چه حقوقی، تکلیف ارسال اظهارنامه بر عهده موجر است. یعنی موجر باید اظهارنامه مربوط به اجاره املاک خود را تکمیل و ارسال کند.
• محاسبه درآمد مشمول مالیات: درآمد مشمول مالیات بر اجاره، شامل مبلغ دریافتی پس از کسر ۲۵ درصد بابت هزینه‌ها، استهلاکات و تعهدات مالک است.

نکته مهم: در صورت مالکیت چند نفر بر یک ملک، هر مالک باید به صورت جداگانه اظهارنامه ارائه دهد. همچنین، تکمیل اظهارنامه در هر حالت، چه مستأجر حقیقی یا حقوقی، بر عهده موجر است.

سوالات متداول