برگ تشخیص مالیات نحوه اعتراض به مالیات در سامانه؛ راهنمای کامل، نکات مهم و کاربردها

در این مقاله، موضوع «برگ تشخیص مالیات؛ نحوه اعتراض به مالیات در سامانه» به‌صورت مرحله‌ای و کاربردی بررسی می‌شود.

بررسی و ابلاغ برگ تشخیص مالیاتی

پس از ارسال اظهارنامه مالیاتی توسط مؤدی، سازمان امور مالیاتی موظف است در مدت زمان یک سال، آن را بررسی کند. پس از ارزیابی، سازمان باید در قالب برگ تشخیص مالیات، نظر خود را درباره مبلغ مالیات اعلام شده توسط مؤدی اعلام کند. این برگ ممکن است مبلغ مالیات متفاوتی نسبت به مبلغ اظهارنامه اعلام‌شده داشته باشد، که دلایل این تفاوت می‌تواند شامل عدم پذیرش برخی هزینه‌ها، نبود اسناد و مدارک کافی، یا تغییر در فرمول محاسبه مالیات باشد.

پس از ابلاغ برگ تشخیص، مؤدی ۳۰ روز فرصت دارد تا به صورت الکترونیکی نسبت به آن اعتراض کند. در این فرآیند، مؤدی باید اعتراض خود را از طریق سامانه مربوطه ثبت کند. این مرحله اهمیت زیادی دارد، زیرا اعتراض به برگ تشخیص می‌تواند منجر به اصلاح مبلغ مالیات یا تایید آن شود.

در رابطه با زمان‌بندی، پس از ارسال اظهارنامه، اداره مالیات موظف است طی یک سال، آن را بررسی کند. پس از پایان این مدت، در صورت عدم اعتراض مؤدی، برگ تشخیص مالیات صادر می‌شود. همچنین، پس از ابلاغ این برگ، مؤدی باید در مدت ۳۰ روز نسبت به آن اعتراض کند، در غیر این صورت، مبلغ اعلام‌شده قطعی و لازم‌الاجرا خواهد بود.

نکته: در صورت عدم اعتراض مؤدی در مهلت مقرر، مبلغ مالیات قطعی و قابل اجرا است.

مهلت اعتراض و انواع برگ‌های تشخیص مالیاتی

مدت زمان برای اعتراض به برگ ارزیابی مالیاتی، ۳۰ روز است که باید به صورت الکترونیکی انجام شود. این برگ‌ها برای انواع مالیات، از جمله مالیات عملکرد، حقوق و سایر موارد، به صورت جداگانه صادر می‌شوند. لازم به ذکر است که در بسیاری از موارد، به برگ تشخیص مالیات، اصطلاح برگ ارزیابی عمومی مالیاتی نیز گفته می‌شود.

در صورت عدم رسیدگی اداره امور مالیاتی به دفاتر، اسناد و مدارک مودی یا عدم ابلاغ برگ تشخیص مالیات در مهلت مقرر، اظهارنامه مالیاتی مودی به عنوان قطعی تلقی می‌شود.

انواع برگ تشخیص مالیات به صورت جداگانه برای هر نوع مالیات صادر می‌شود. از جمله این موارد می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• برگ تشخیص مالیات حقوق: این برگ برای شرکت‌ها و سازمان‌هایی است که دارای پرسنل هستند. کارفرمایان موظفند در اظهارنامه مالیاتی، اطلاعاتی مانند مبلغ پرداختی حقوق و حق بیمه کارکنان را درج کنند. در صورت عدم پرداخت به‌موقع یا پرداخت کمتر از میزان تعیین‌شده، سازمان امور مالیاتی موظف است این برگ را صادر و مبلغ مالیات و جریمه مربوطه را دریافت کند.
• برگ تشخیص مالیات عملکرد: این نوع برگ برای اشخاص حقیقی و حقوقی است که فعالیت اقتصادی دارند. بر اساس میزان فروش، درآمد کالا یا خدمات، سود و زیان در یک سال مالی، نوع و محل فعالیت، این برگ صادر می‌شود.

مراحل و شرایط صدور و اعتراض در مالیات عملکرد

پس از محاسبه مالیات، اطلاعات مربوطه توسط مودی از طریق اظهارنامه به سازمان امور مالیاتی ارسال می‌شود. پس از بررسی و صحت‌سنجی، اداره دارایی نسبت به صدور برگ تشخیص مالیات عملکرد اقدام می‌کند. در صورت اعتراض مودی نسبت به مبلغ تعیین‌شده، می‌تواند اعتراض خود را در مدت زمان مقرر در سامانه سازمان امور مالیاتی ثبت کند. در صورتی که مالیات در زمان مقرر پرداخت شود، مشمول ۴۰ درصد بخشودگی جرایم مالیاتی خواهد شد.

مالیات تکلیفی بر درآمد اشخاص تعلق می‌گیرد، اما پرداخت آن بر عهده شخص دیگری غیر از مودی اصلی است. نمونه‌های رایج مالیات تکلیفی شامل موارد زیر است:

• مالیات حقوق که کارفرما به دولت پرداخت می‌کند و از حقوق کارگر کسر می‌شود.
• مالیات بر درآمد اجاره
• مالیات مضاربه‌ای
• مالیات نقل‌وانتقال سهام
• مالیات حق‌الوکاله
• مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی خارج از ایران

در صورت اعتراض مودی نسبت به مبلغ تعیین‌شده، وی یک ماه فرصت دارد تا اعتراض مکتوب خود را به سازمان امور مالیاتی ارائه دهد. در غیر این صورت، برگ مطالبه مالیات تکلیفی قطعی می‌شود.

نکته: در مباحث مالیاتی، عناوین برگ‌ها اهمیت زیادی دارند و بسته به نوع مالیات، متفاوت هستند.

مراحل و نحوه دریافت برگ تشخیص مالیاتی

در صورت عدم اعتراض، برگ مالیاتی ظرف ۳۰ روز پس از ابلاغ قطعی می‌شود. برای دریافت این برگ، می‌توانید به صورت حضوری به اداره مالیات مراجعه کنید یا از طریق سامانه الکترونیکی اقدام نمایید که راهکار آسان‌تری است.

نکته: در حال حاضر، دریافت برگ تشخیص مالیاتی از طریق سامانه ابلاغ الکترونیک مودیان امکان‌پذیر است.

برای مشاهده و دریافت برگ تشخیص مالیاتی، مراحل زیر را دنبال کنید:

• وارد سایت my.tax.gov.ir شوید.
• کد ملی، کلمه عبور و عدد امنیتی را وارد کنید.
• رمز یک‌بارمصرف ۶ رقمی که برای شما ارسال شده است را در کادر مربوط وارد نمایید.
• از منوی سمت راست، بر روی گزینه «کارتابل ابلاغ الکترونیک» کلیک کنید.
• پس از مشاهده، می‌توانید برگه را دانلود و پرینت بگیرید.

در صورت تمایل به اعتراض نسبت به برگ تشخیص مالیات، می‌توانید از طریق همین سامانه اقدام کنید.

نحوه اعتراض به برگ تشخیص مالیاتی و مراحل ثبت آن

در مواردی که مودی نسبت به برگ تشخیص مالیاتی ابلاغ‌شده اعتراض داشته باشد، می‌تواند تا ۳۰ روز از تاریخ ابلاغ، به صورت شخصی یا وکیل تام‌الاختیار به اداره امور مالیاتی مراجعه کند و با ارائه دلایل، مدارک و اسناد، درخواست رسیدگی مجدد را به صورت کتبی ثبت کند.

علاوه بر مراجعه حضوری، امکان ثبت اعتراض به صورت آنلاین در درگاه ملی خدمات الکترونیک سازمان امور مالیاتی نیز وجود دارد.

نکته: برگه تشخیص مالیات در موارد زیر قطعی می‌شود:

• انصراف مودی از اعتراض نسبت به برگه تشخیص تا ۳۰ روز
• عدم اعتراض مودی به برگه تشخیص ظرف ۳۰ روز از تاریخ ابلاغ
• پرداخت مالیات ظرف ۳۰ روز پس از ابلاغ برگه تشخیص
• اعلام قبول برگه تشخیص توسط مودی به صورت مکتوب تا ۳۰ روز پس از ابلاغ

برای ثبت اعتراض، ابتدا وارد درگاه ملی خدمات الکترونیک سازمان امور مالیاتی به نشانی my.tax.gov.ir شوید. سپس، کد ملی، کلمه عبور و کد امنیتی را وارد کنید تا به کارتابل شخصی دسترسی پیدا کنید.

در صفحه جدید، مراحل ثبت اعتراض را دنبال کنید و اطلاعات مورد نیاز را وارد نمایید.

نحوه ثبت اعتراض به برگه تشخیص مالیاتی و مراحل پیگیری آن

در این مرحله، لیست پرونده‌های مالیاتی خود را مشاهده می‌کنید. برای انتخاب پرونده موردنظر، بر روی علامت قلم در ستون «انتخاب پرونده» کلیک کنید. پس از آن، از میان گزینه‌های موجود، گزینه «اعتراض به ممیز کل» را برگزینید. در مرحله بعد، شماره برگه تشخیص مالیاتی که قصد دارید به آن اعتراض کنید را در کادر مربوطه وارد نمایید. همچنین، اطلاعاتی مانند تاریخ صدور برگه، تاریخ ابلاغ، نوع برگه و شرح اعتراض را باید ثبت کنید. پس از وارد کردن این اطلاعات، مدارک و مستندات مربوط به اعتراض خود را آپلود کرده و فرآیند اعتراض را نهایی کنید.

پس از ثبت اعتراض، سامانه یک کد رهگیری به شما ارائه می‌دهد که باید آن را یادداشت کنید. این کد برای پیگیری نتیجه اعتراض ضروری است. لازم است توجه داشته باشید که چه در ثبت حضوری و چه در ثبت اینترنتی، باید دلایل و مستندات کافی برای ارائه به سازمان در اختیار داشته باشید.

توجه: بر اساس ماده ۲۳۸ قانون مالیات‌های مستقیم، مسئول مربوطه موظف است پس از ثبت اعتراض، در مدت زمان حداکثر ۳۰ روز از تاریخ مراجعه، به موضوع رسیدگی کند.

در صورت وجود دلایل و اسناد کافی، مسئول مربوطه می‌تواند موارد زیر را انجام دهد:

• رد برگ تشخیص: اگر دلایل و اسناد ارائه‌شده توسط مودی برای رد مندرجات برگ تشخیص کافی باشد، مسئول آن را رد کرده و مراتب را در ظهر برگ تشخیص درج و امضا می‌کند.
• تعدیل درآمد: اگر اسناد در تعدیل درآمد مؤثر باشند و مودی نظر مسئول را بپذیرد، نتیجه در ظهر برگ تشخیص درج و به امضای هر دو طرف می‌رسد.
• ارجاع به هیئت: اگر مسئول دلایل ارائه‌شده را موثر تشخیص ندهد، باید مراتب را به‌صورت مستدل در ظهر برگ تشخیص منعکس و پرونده را به هیئت مربوطه ارجاع دهد.

نحوه ارجاع پرونده به هیئت حل اختلاف مالیاتی و حقوق مؤدیان

در مواردی که مؤدی به برگ تشخیص مالیاتی اعتراض نکند، بر اساس ماده ۲۳۹ قانون مالیات‌های مستقیم، در مدت زمان ۳۰ روز پس از ابلاغ برگه تشخیص، درآمد تعیین‌شده در آن قطعی است و مؤدی باید نسبت به پرداخت آن اقدام کند. در فرآیند اعتراض، یکی از نکات مهم، نحوه انتخاب نماینده مؤدی در هیئت‌های حل اختلاف مالیاتی است. مؤدی می‌تواند نماینده خود را در این هیئت‌ها تعیین کند.

هیئت‌های حل اختلاف مالیاتی از سه عضو تشکیل می‌شوند که یکی از آن‌ها نماینده‌ای است که توسط مؤدی انتخاب می‌شود. این نماینده می‌تواند از نهادهایی مانند اتاق بازرگانی، کانون وکلا، مرکز وکلا، جامعه حسابداران رسمی یا جامعه مشاوران رسمی انتخاب شود. بسیاری از مؤدیان از این حق خود بی‌اطلاع هستند.

نکته: برای اطلاع از جزئیات و مبنای محاسبات ممیز که منجر به صدور برگ تشخیص شده است، مؤدی باید درخواست کتبی رونوشت گزارش رسیدگی پرونده را به ممیز ارائه دهد. این درخواست باید روی سربرگ رسمی باشد؛ در غیر این صورت، گزارش رسیدگی ارائه نخواهد شد. دریافت و بررسی این گزارش برای تدوین دفاع قوی بسیار حیاتی است و اولین قدم برای هر وکیل یا مشاور مالیاتی محسوب می‌شود.

بر اساس ماده ۲۳۸ و ۲۳۹ قانون مالیات‌های مستقیم، مؤدیان پس از ابلاغ برگه تشخیص مالیاتی، ۳۰ روز فرصت دارند که یا مالیات را پرداخت کنند یا نسبت به آن اعتراض نمایند. در صورت عدم اقدام در این مدت، برگه مالیات قطعی می‌شود و مؤدی ملزم به پرداخت است.

مراحل و نکات مربوط به قطعی مالیات و پرداخت آن

پس از انجام رسیدگی‌ها و مذاکرات بین طرفین، میزان بدهی مالیاتی مودی بر اساس رسیدگی‌های انجام‌شده و توافقات تعیین می‌شود و برگ قطعی مالیات صادر می‌گردد. مهلت پرداخت این مبلغ، ۳۰ روز پس از ابلاغ برگ قطعی است. در صورت تمایل به تأیید مالیات تشخیصی، مودی باید این موضوع را به صورت کتبی به اداره دارایی اعلام کند و نحوه تسویه مالیات را نیز مشخص نماید.

نکته مهم: اداره امور مالیاتی تا پنج سال پس از صدور برگ قطعی مالیات، امکان دارد نسبت به درآمدها یا فعالیت‌های کتمان‌شده ادعای وصول مالیات داشته باشد.

پس از قبول مبلغ مالیات در برگ قطعی، مودی می‌تواند یکی از دو روش زیر را برای پرداخت انتخاب کند:

• مراجعه حضوری به اداره مالیات محل فعالیت و پرداخت وجه
• پرداخت از طریق دستگاه‌های پوز و پرداخت آنلاین از طریق سامانه ابلاغ برگ تشخیص مالیاتی

برای پرداخت آنلاین، پس از مشاهده و تأیید برگ قطعی مالیات، وارد درگاه پرداخت اینترنتی شوید و با وارد کردن کد ملی، رمز عبور و کد امنیتی، فرآیند پرداخت را انجام دهید. پس از دریافت کد ۶ رقمی، آن را وارد سامانه کنید.

نکته: برای اطلاع از جزئیات و مبنای محاسبات ممیز که منجر به صدور برگ تشخیص شده است، مؤدی باید درخواست کتبی رونوشت گزارش رسیدگی پرونده را به ممیز ارائه دهد. این درخواست باید بر روی سربرگ باشد.

مهلت و پیامدهای عدم اعتراض به برگ تشخیص مالیات

در فرآیند مالیاتی، ارائه گزارش رسیدگی به صورت رسمی و ضروری است، زیرا بدون آن، امکان دریافت پاسخ و رسیدگی به پرونده مالیاتی وجود ندارد. این گزارش، نقش مهمی در تدوین دفاع قوی برای مودیان دارد و اولین گام برای هر وکیل یا مشاور مالیاتی قبل از اظهار نظر است. در این بخش، درباره نحوه مدیریت پرداخت برگه‌های تشخیص مالیاتی با نرم‌افزارهای حسابداری، اعتراض به برگ تشخیص مالیاتی و مهلت‌های مربوط به آن توضیح داده شده است.

مدت زمان اعتراض به برگ تشخیص مالیات برای مودیان مالیاتی، ۳۰ روز پس از ابلاغ آن است. در این مدت، مودیان باید به صورت کتبی یا آنلاین اعتراض خود را ثبت کنند.

مراحل و شرایط صدور برگ تشخیص مالیاتی و نحوه اعتراض

در صورت عدم اعتراض مودی در مدت ۳۰ روز، برگ تشخیص مالیات به صورت قطعی صادر می‌شود و مودی موظف است مبلغ مالیات تعیین‌شده را پرداخت کند. در غیر این صورت، مشمول جریمه‌های مالیاتی خواهد شد.

برگ تشخیص مالیات از طریق سامانه ملی خدمات الکترونیک سازمان امور مالیاتی به نشانی my.tax.gov.ir و بخش «کارتابل ابلاغ الکترونیک» قابل دریافت است.

برگ تشخیص برای مالیات‌های مربوط به عملکرد و حقوق صادر می‌شود، اما برگ مطالبه در موارد مالیات‌های تکلیفی و مالیات بر ارزش افزوده کاربرد دارد.

نکته: مودیان می‌توانند در هیئت حل اختلاف مالیاتی نماینده داشته باشند. این نماینده می‌تواند از اعضای اتاق بازرگانی، کانون وکلا، جامعه حسابداران رسمی یا مراکز مشابه باشد و به عنوان نفر سوم در هیئت حل اختلاف حضور یابد.

سوالات متداول